Content in Serbian
This text is in Serbian. Use your browser's built-in translation (right-click → Translate) or view the original Serbian page. Full English translations are being added gradually.
Žitije
Sveta Milica Srpska rodila se oko 1335. godine u plemenitoj srpskoj porodici Nemanjića po ženskoj liniji, potiče iz loze kneza Vukana, sina Stefana Nemanje. Udala se za srpskog kneza Lazara Hrebeljanovića, čoveka pobožnog i pravednog, koji je ujedinio rasparčanu srpsku vlastelu i vratio Srbiji unutrašnji mir. Brak Milice i Lazara bio je ispunjen dubokom ljubavlju i hrišćanskim životom; rodili su više sinova i kćeri, od kojih su najpoznatiji Stevan Visoki i Vuk Lazarević, kao i kćeri koje su postale žene moćnih feudalnih gospodara.
Njezin život presekla je Kosovska bitka 15. (28.) juna 1389. godine. Knez Lazar je na Kosovu polju pao junački, zajedno s cvvetom srpskog viteškog plemstva, braneći hrišćansku Srbiju od osmanskih osvajača. Milica je tako ostala udovica s malodobnom decom i zemlja bez vladara. U toj presudnoj opasnosti za srpski narod, kneginja Milica je pokazala izuzetnu čvrstoću i mudrost: preuzela je regentstvo, upravljajući Srbijom dok nije odrastao sin Stevan. Mirnim putevima tražila je sporazum s Portom kojim će srpska feudalna autonomija biti sačuvana, žrtvujući pri tom mnogo — ali čuvajući narod od potpunog uništenja.
Posle stabilizacije prilike, Milica se potpuno posvetila monaškom životu. Primila je monaški postrig pod imenom Jevgenija, a potom i veliku shimu pod imenom Evfrosinija. Svim srcem se predala molitvi, asketskom životu i crkvenom graditeljstvu. Njen najznačajniji ktitorski podvig jeste podizanje manastira Ljubostinja u Šumadiji, koji je postala centar srpske ženske monaštine. Tamo je Milica provela poslednje godine zemaljskog života, okružena monahinjama kojima je bila i majka i uzor.
Kao ktitorica, Milica je obnovila i opremila više crkava i manastira oštećenih u ratovima. Pisala je pisma srpskim vlastelima i osmanskim zvaničnicima, posredujući u sukobima i pomažući zarobljenima. O njenom humanizmu i milostinjи pričalo se na čitavom Balkanu — svaki siromah i svaki izbegla porodica mogli su računati na njenu pomoć. Monahinja Jevgenija upokojila se 11. (24.) novembra 1405. godine u manastiru Ljubostinja. Po njenoj kanononizaciji, Crkva joj je utvrdila dan slavlja 19. jula — dan blizak uspomeni na Kosovo i pravednog muža Lazara, čiji se pomen takođe na tome slavi.
Sveta Milica je uzor hrišćanske žene i majke koja, i suočena s najdubljim zemaljskim bolom — gubitkom muža i opasnosti za decu i narod — ne gubi veru ni dobrotu, nego pretvara patnju u snagu za dobrotvornost i molitvu.
Tropar (glas 5)
Prepodobna majko Milice, kneginjo srcem i monahinjom dušom, ti koja si Kosovsku tugu u molitvu pretočila i manastir Ljubostinju Hristu darovala: moli Boga da Srpsku zemlju od napasti čuva i dušama vernih mir podari.
Kondak (glas 4)
Udovico blažena i monahinjо čista, Milice Srpska, koja si u teškim vremenima narod i Crkvu mudro čuvala: ne prestaj se moliti Hristu Bogu za narod tvoj i sve koji se k tebi s poverenjem obraćaju.